Sport – eliksir młodości dla szarych komórek

zobacz zdjęcia » Aktywność fizyczna spowalnia procesy starzenia się organizmu
 źródło: Thinkstock
20-06-2017 | 23:19

Autor: Natalia Pacholczyk

Starzenie się jest nieuniknione. Poznano już jednak sposoby, które zdecydowanie poprawiają funkcjonowanie aparatu ruchu oraz mózgu zawiadującego całym organizmem. Warto je wykorzystać, to nie jest trudne.

Coraz dłuższe życie oraz częste przypadki demencji i alzheimera w społeczeństwie powodują, że naukowcy  coraz bardziej interesują się zatrzymaniem procesów starzenia się mózgu. Są one niestety nieuniknione, jednak da się spowolnić część ze zmian. Podstawowym warunkiem gwarantującym sprawność naszego mózgu jest czynnik wzrostowy BDNF (brain derived neurothrophic factor). Jest on odpowiedzialny za utrzymanie żywotności komórek nerwowych, ich regenerację i podział. Dodatkowo wspomaga procesy zapamiętywania i przetwarzania informacji. Jego niedobór z kolei jest bezpośrednią przyczyną pojawiania się chorób degeneracyjnych i psychicznych.

Komórki nerwowe powstają przede wszystkim w życiu płodowym oraz w okresie niemowlęctwa. Wraz z wiekiem coraz trudniej zmobilizować neurony do tworzenia nowych powiązań, jednak nie jest to niemożliwe. Powodem tego jest wolniejszy podział komórek całego organizmu, zmiany hormonalne i gorszy metabolizm. Dodatkowo nasz mózg źle znosi działanie tytoniu i alkoholu, które powodują niszczenie neuronów. Są jednak metody, które mogą spowodować wzrost czynnika BDNF.

Sport

Jedną z tych metod jest aktywność fizyczna. Wysokość czynnika wzrostowego można ustalić na podstawie badań krwi, dlatego naukowcy mogli łatwo sprawdzić, jak sport wpłynie na jego wzrost lub spadek. Krótkotrwała zmiana następowała po ćwiczeniach aerobowych, takich jak bieganie, jazda na rowerze, taniec czy wspinaczka. Nawet krótki wzrost czynnika powodował zwiększenie aktywności mózgu w tworzeniu nowych komórek nerwowych. Skutkami ubocznymi jakimi dało się wtedy zauważyć była większa kreatywność i szybsze rozwiązywanie problemów. Gdy trenujemy wzrasta też poziom endorfin, a one poprawiają utlenienie, odżywienie i ukrwienie wszystkich komórek ciała, w tym neuronów. Nie pomaga naszemu mózgowi przetrenowanie i stres, ponieważ wydzielający się wtedy kortyzol zmniejsza pozytywne działanie skoku czynnika wzrostowego.

 

 Są sprawdzone metody utrzymania mózgu w dobrej „kondycji” przez długie lata

 

Sposób odżywania i sen

Na niskie stężenie BDNF wpływa nieleczona cukrzyca, nadwaga, otyłość i produkty spożywcze bogate w cholesterol. Mózg pracuje dzięki cukrom, jednak neurony do wzrostu potrzebują białka, witamin, magnezu, wapnia, żelaza i cynku. Powinniśmy więc zwiększyć ilości zjadanych świeżych owoców i warzyw, roślin strączkowych, orzechów, jajek, jogurtów, produktów pełnoziarnistych i wołowiny. Ponadto mózg potrzebuje 8 godzin snu, żeby działać na najwyższym poziomie. Za mała ilość odpoczynku sprawia, że ograniczane są aktywności we wszystkich korach, poza przedczołową, która odpowiada za podstawowe funkcje życiowe. Sen umożliwia regenerację komórek oraz utrwalenie informacji, które przyswajamy każdego dnia.

Uczenie się

Nauka jest także bardzo ważna. Mózg nie lubi się nudzić, dlatego powtarzanie tych samych czynności każdego dnia powoduje u nas małe skupienie. Czasem nie pamiętamy jaką trasą wróciliśmy z zakupów czy jaką bluzę daliśmy dziecku do szkoły. Dzieje się tak dlatego, że sieci neuronów odpowiedzialne za dane czynności są na tyle mocne, że nie wymagają naszej uwagi. Niestety dzieje się to kosztem regionów mniej przez nas aktywowanych. Rutyna sprawia, że nasz mózg przestaje się rozwijać.

Dobrze jest wymyślać nowe zadania lub wykonywać te stare w nowy sposób. Wystarczy zmienić trasę spacerów, zacząć pisać lub myć zęby ręką, z której zazwyczaj nie korzystamy. Mała zmiana a cieszy mózg, który zaczyna tworzyć nowe ścieżki nerwowe i poprawia aktywność większej ilości jego obszarów. Korzystne jest także rozwiązywanie krzyżówek, granie w szachy, scrabble, nauka języków obcych i poznawanie nowych ludzi czy kultur. Osoby towarzyskie aż o 60 procent mniej są narażone na kłopoty z pamięcią, a to dzięki rozwiniętej inteligencji społecznej. U osób, w których rodzinach występowały przypadki ciężkiej demencji lub alzheimera powinny rozważyć suplementacje witaminy D3.