Trening mentalny. Czynnik rozwoju, czy objaw słabości?

Przygotowanie psychiczne jest równie ważne jak trening fizyczny
 źródło: Thinkstock
10-06-2017 | 07:08

Autor: Natalia Pacholczyk

Trening mentalny przydaje się zwłaszcza w momentach wypalenia sportowca, gdy bardziej niż wytrwałość fizyczna liczy się siła psychiczna.

Pierwszym najważniejszym zadaniem psychologa sportu, który jest odpowiedzialny za trening mentalny, to zmiana funkcjonowania zawodnika. Potrzebne jest mu przede wszystkim zastąpienie myślenia wynikowego, nastawieniem zadaniowym. Sportowcy często borykają się z problemem zbyt dużej presji związanej właśnie z nastawieniem wynikowym. Myślenie zadaniowe z kolei pozwala zawodnikowi na realizację planów i odbudowę wiary we własne możliwości.

Zadaniem treningu mentalnego jest wprowadzenie metod i ćwiczeń psychologicznych, stosowanych systematyczne i przez dłuższy czas. Wtedy możemy mówić o efektach treningu psychicznego, a jest ich naprawdę wiele. Trening mentalny uczy wyznaczania celów, budowania odporności psychicznej, zwiększania pewności siebie, podtrzymywania motywacji i koncentracji, zarządzania czasem, energią i radzenia sobie z presją. Najbardziej powszechnymi metodami mającymi utrwalać te cechy są: trening wyobrażeniowy i korzystny dialog wewnętrzny.

Trening mentalny przede wszystkim poprawia właściwości psychiczne zawodnika. Jednak poprzez rozwijanie precyzji ruchów, techniki efektywnej relaksacji i ekonomię pożytkowania energii, ma wpływ także na wzrost poziomu właściwości fizycznych sportowca.

Najważniejsze elementy treningu mentalnego

Psychologowie tacy jak Gould, Tammen, Murphy, May, Kłodecka, Różalska, Nowicki i Blecharz od lat zajmują się kwestią predyspozycji psychicznej zawodników w sporcie. W swoich badaniach wymieniają najważniejsze aspekty treningu mentalnego. Przede wszystkim powinien on opierać się na technikach relaksacyjnych (czyli uczyć sportowców umiejętności radzenia sobie ze stresem i kontroli emocji), technikach wyobrażeniowych (budowanie pewności siebie, technika próbnego startu, wyobrażanie siebie podczas wysiłku fizycznego) zwanych też wizualizacjami i technikach kontroli uwagi (wzmacnianie koncentracji, ukierunkowanie na cel).

 

jogging

 

Techniki relaksacyjne ułatwiają zawodnikom dobre gospodarowanie swoimi fizycznymi możliwościami. Istotne dla nich jest zwłaszcza radzenie sobie z presją podczas treningu czy zawodów, a także umiejętność korzystnego dla organizmu odpoczywania. Jedną z metod relaksacyjnych jest chociażby technika świadomego oddychania. Wszystkie formy takich ćwiczeń są dobierane indywidualnie do każdego zawodnika.

Techniki kontroli uwagi mają podnieść możliwości koncentracyjne zawodnika. Umiejętność skupiania uwagi jest bardzo istotna dla sportowców w trudnych momentach trasy biegowej czy podczas ciężkich zawodów. Umożliwiają one koncentrację na celu zamiast na trudnościach, co zdecydowanie ułatwia zawodnikowi osiągnięcie dobrego wyniku.

Wizualizacja (techniki wyobrażeniowe) to proces tworzenia i przetwarzania wyobrażeń dotyczących treningu oraz występów sportowych. Pomaga ona w koncentracji, a także oddziałuje na fizjologię organizmu. U osób wyobrażających sobie ćwiczenia fizyczne zarejestrowano aż 32 procentowy wzrost ciśnienia tętniczego, mimo że pozostawali oni w spoczynku. Wizualizacja niezbędna jest podczas nauki przez zawodnika nowych technik sportowych. Wykorzystywanie wyobraźni i wizualizacji ma zmotywować sportowca do pozytywnych dla niego zmian. Najskuteczniejsze techniki wyobrażeniowe wymagają wykorzystania największej ilości zmysłów. Budowana przez zawodnika wizualizacja powinna być więc barwna i dynamiczna. Dobrze jeśli zawiera w sobie też elementy kojarzące się z zapachem, smakiem lub dźwiękiem.

Jeśli boisz się przegrać, to nigdy nic nie wygrasz

Psychologia sportu jest bardzo istotną dziedziną wykorzystywaną zwłaszcza w dużych klubach sportowych bez względu na rodzaj dyscypliny. Psychologowie pomagają zawodnikom znaleźć motywację, ćwiczą umiejętności dążenia do celu, a także gwarantują wsparcie psychologiczne. Bez tego czasem bardzo ciężko jest osiągać dobre wyniki sportowe. A mierzalne efekty mogą się pojawić już na samym wyobrażeniu danego ćwiczenia. Według eksperymentu Standinga i Shackella, osoby ćwiczące mięśnie bioder i te, które to sobie tylko wyobrażały, po tym samym czasie uzyskały podobny wzrost siły mięśni – kolejno o 28 i 24 procent.

Wie o tym sam Glen Mills, trener Usaina Bolta, który często mówi o korzyściach treningu mentalnego. Dla niego samego najważniejszym aspektem przygotowania psychicznego zawodnika jest akceptacja porażki. Mills mówi, że w ich treningu ważne jest przekazanie sportowcom, że aby wygrywać, trzeba nauczyć się przegrywać. Dopiero zrozumienie przyczyn porażki, pogodzenie się z nią i nie upadanie na duchu po przegranej sprawia, że zawodnik akceptuje przegraną jako część procesu. Procesu dążącego do wygrywania – jeśli boisz się przegrać, to nigdy nic nie wygrasz.

Sięganie po radę psychologa zwykle nie jest korzystnie postrzegane w społeczeństwie. To jednak bardzo się zmienia, zwłaszcza dzięki wypowiedziom klasowych zawodników, którzy z takiej pomocy korzystali. Najważniejsze jest uświadomienie sobie, że trening mentalny nie jest oznaką słabości. Świadczy o potrzebie samorozwoju, a to jedna z najistotniejszych cech dobrych sportowców.

 

Komentarze

Napisz komentarz
No photo
No photo~lolek mentalnyUżytkownik anonimowy
~lolek mentalny :
No photo~lolek mentalnyUżytkownik anonimowy
Pani Kłodecka to Pani Różalska, wiec nie wiem po co przecinek między Paniami jak by to były dwie osoby. Ale rozumiem, że autor ma średnio-słabe pojęcie o temacie
4 cze 15 09:23 | ocena:100%
Liczba głosów:1
100%
0%
| odpowiedzi: 1
Link do tego komentarza:
No photo
No photo~omegUżytkownik anonimowy
~omeg
No photo~omegUżytkownik anonimowy
do ~lolek mentalny:
No photo~lolek mentalnyUżytkownik anonimowy
4 cze 15 09:23 użytkownik ~lolek mentalny napisał
Pani Kłodecka to Pani Różalska, wiec nie wiem po co przecinek między Paniami jak by to były dwie osoby. Ale rozumiem, że autor ma średnio-słabe pojęcie o temacie
jaki hejt xD i to tylko przez pomyłkę, gdzie zamiast "-" jest ","
5 paź 21:24
Liczba głosów:0
0%
0%
Link do tego komentarza:
No photo
No photo~MirekUżytkownik anonimowy
~Mirek :
No photo~MirekUżytkownik anonimowy
Trening mentalny jest dobry dla każdego i pozwala zwiększyć możliwości nie tylko w sporcie. Korzystałem z treningów mentalnych pani Anety Moniuszko i moja efektywność bardzo wzrosła http://anetamoniuszko.pl
1 sie 09:31
Liczba głosów:0
0%
0%
Link do tego komentarza: