Antyoksydanty – co się dzieje, gdy je jesz?

zobacz zdjęcia » Wiele przeciwutleniaczy można znaleźć w sałatkach
 źródło: Thinkstock
04-08-2016 | 17:38

Autor: Natalia Latoch

Antyoksydanty mają zbawienne działanie dla każdego człowieka. Są jednak sytuacje, kiedy biegacze, oraz wszyscy zajmujący się aktywnością fizyczną, powinni ograniczyć ich spożycie.

Wyniki badań dla marki Nestea pokazują, że Polacy wiedzą, że powinni dostarczać organizmowi antyoksydantów, ale nie są świadomi powodów takich tez. Tylko 15 procent ankietowanych potrafiło podać przykłady prozdrowotnego działania przeciwutleniaczy. Zgodnie z wynikami ankiety świadomość ta rośnie wraz z wykształceniem. Większą wiedzę na temat tych substancji mają też kobiety. Nie zmienia to faktu, że aż 73 procent z badanych nie wie, co kryje się za terminem „antyoksydant”. Tymczasem substancja ta może być dla nas przydatna w wielu aspektach – musimy tylko wiedzieć, jak najlepiej z niej korzystać.

Antyoksydanty znajdują się przede wszystkim w prowitaminie A (inaczej beta-karoten; występuje w marchewkach, dyni, morelach, papryce, pomidorze, natce pietruszki, jarmużu, sałacie czy szpinaku), witaminach A (żółtka jaj, tłuste ryby morskie, masło, nabiał), E (szpinak, oleje roślinne, oliwki, orzechy, kukurydza, kiełki, awokado), C (cytrusy, papryka, natka pietruszki, truskawki, porzeczki, jagody, brokuły) oraz w selenie (orzechy brazylijskie, drożdże, zboża). Polifenole to związki czynne, które występuję w herbatach zielonej, białej i czerwonej oraz w czerwonym winie. Antyoksydanty najlepiej łączyć, np. witaminę C i E (sałatka i oliwa z oliwek). 

Uwaga na wolne rodniki!

Wolne rodniki powstają w wyniku przemiany materii i ich działanie doprowadza do uszkodzenia komórek ciała, a nawet materiału genetycznego, o ile ich stężenie utrzymuje się na wysokim poziomie. Powstawaniu wolnych rodników sprzyja stres, promieniowanie UV, zanieczyszczenie środowiska, nadużywanie leków, palenie papierosów czy zbyt intensywny trening. Naukowcy uważają, że negatywne działanie wolnych rodników na nasz organizm bezpośrednio przyczynia się do pojawiania się około 75 chorób, przede wszystkim nowotworów i tzw. chorób cywilizacyjnych. Antyoksydanty walczą z wolnymi rodnikami, naprawiają wyrządzone przez nie szkody, opóźniają proces starzenia się i ogólnie wzmacniają organizm – stąd są tak bardzo ważnym składnikiem w naszej diecie.
Wyżej wymienione skutki działania antyoksydantów są bardzo ogólne, a można opisać je bardziej szczegółowo. Przeciwutleniacze zmniejszają szkodliwe działanie cholesterolu na nasz organizm, zmniejszają skurcz tętnic oraz stopień tworzenia się zakrzepów, co poprawia pracę naszego układu sercowo-naczyniowego i zapobiega pojawianiu się miażdżycy. Dodatkowo obniżają ciśnienie krwi. Antyoksydacyjna luteina wzmacnia też nasz narząd wzroku. Wspomaga prawidłowe widzenie i zapobiega zwyrodnieniom plamki żółtej oka oraz szkodliwym działaniom promieniowania UV.

 

 Dobrym źródłem antyoksydantów są m.in. owoce leśne

 

Antyoksydanty – dla zdrowia i urody

Antyoksydanty znajdujące się w selenie najlepiej wzmocnią nasz układ immunologiczny dlatego tak ważny jest w diecie osób, które walczą z chorobą. Nadal trwają badania, które potwierdzają tezę o antyseptycznym działaniu tych związków, które hamują rozwój wirusów, bakterii i grzybów. Dla cukrzyków istotne jest także to, że przeciwutleniacze zwiększają wrażliwość organizmu na insulinę.
Dwukrotne zwiększenie ilości spożywanych antyoksydantów poprawia pracę naszego mózgu – zwłaszcza pamięć krótkotrwałą, odporność na stres i zdolność koncentracji. Podczas wieloletnich badań zauważono też mniejsze ryzyko występowania demencji a nawet Alzheimera u osób, w których diecie ilość antyoksydantów była na wysokim poziomie. Przeciwutleniacze są nam znane z reklam kosmetyków, co również ma swoje uzasadnienie. Związki te zapobiegają skracaniu fragmentów DNA odpowiadających za starzenie i elastyczność skóry.

Z obecności antyoksydantów w organizmie biegaczy (i wszystkich innych osób aktywnych fizycznie) korzystają głównie mięśnie. Pomagają one w budowaniu tkanki mięśniowej – z tego też powodu jedzenie antyoksydantów przez osoby, które chcą zbudować masę mięśniową jest zalecane, ale nie bezpośrednio po treningu. Najlepiej odczekać 3-4 godziny, bo w tym czasie wolne rodniki angażują się w pobudzanie tzw. zjawiska adaptacji wysiłkowej, skutkującego wzmożona syntezą białka.  Później można jeść przeciwutleniaczy tyle, ile się chce.